بیمه مسئولیت پروژه‌های نفت و گاز؛ راهنمای جامع پوشش‌ها، ریسک‌ها و خسارت‌ها
پروژه‌های نفت، گاز و صنایع وابسته از پیچیده‌ترین و پرریسک‌ترین پروژه‌های اقتصادی و عمرانی هستند. عملیات حفاری، اکتشاف، استخراج، پالایش، انتقال، احداث خطوط لوله، ساخت تأسیسات، تعمیرات اساسی، نصب تجهیزات و اجرای پروژه‌های EPC، هرکدام با مجموعه‌ای از ریسک‌های فنی، انسانی، مالی، قراردادی و محیط‌زیستی همراه‌اند.
در چنین پروژه‌هایی یک حادثه می‌تواند فقط به خرابی یک تجهیز محدود نشود؛ بلکه ممکن است موجب آسیب جانی کارکنان یا اشخاص ثالث، خسارت به اموال دیگران، توقف عملیات، ایجاد مسئولیت برای کارفرما یا پیمانکار و حتی شکل‌گیری دعاوی سنگین حقوقی شود.
به همین دلیل، بیمه مسئولیت پروژه‌های نفت و گاز یکی از ابزارهای مهم مدیریت ریسک در این صنعت محسوب می‌شود. هدف این بیمه آن است که در صورت تحقق خطرات تحت پوشش و ایجاد مسئولیت قانونی بیمه‌گذار، خسارت‌های قابل جبران مطابق شرایط بیمه‌نامه پرداخت شود.
اما نکته مهم این است که «بیمه مسئولیت پروژه نفت و گاز» الزاماً یک بیمه‌نامه با ساختار ثابت و یکسان برای تمام پروژه‌ها نیست. نوع فعالیت، قرارداد، محل پروژه، نوع عملیات، تعداد کارکنان، پیمانکاران فرعی، حدود مسئولیت و ریسک‌های اختصاصی پروژه، در طراحی پوشش بیمه‌ای اهمیت زیادی دارند.
بیمه مسئولیت پروژه‌های نفت و گاز چیست؟
بیمه مسئولیت پروژه‌های نفت و گاز مجموعه‌ای از پوشش‌های بیمه‌ای است که برای مدیریت مسئولیت‌های ناشی از اجرای عملیات در پروژه‌های صنعت نفت، گاز و انرژی طراحی می‌شود.
در این پروژه‌ها ممکن است کارفرما، پیمانکار اصلی، پیمانکاران فرعی، مشاوران، اپراتورها و سایر طرف‌های درگیر، هرکدام در برابر گروهی از اشخاص مسئولیت داشته باشند.
برای مثال، در جریان اجرای یک پروژه احداث خط لوله ممکن است:
- یکی از کارکنان پیمانکار دچار حادثه شود؛
- عملیات اجرایی موجب آسیب به اموال شخص ثالث شود؛
- حفاری به تأسیسات زیرزمینی آسیب وارد کند؛
- سقوط تجهیزات موجب خسارت به افراد یا اموال مجاور شود؛
- عملیات پیمانکار فرعی باعث ایجاد حادثه شود؛
- یا حادثه‌ای موجب طرح ادعای خسارت علیه کارفرما یا پیمانکار شود.
در این شرایط، بیمه مسئولیت می‌تواند در چارچوب شرایط، استثنائات، حدود تعهد و مقررات بیمه‌نامه، نقش مهمی در انتقال بخشی از ریسک مالی داشته باشد.
چرا پروژه‌های نفت و گاز به بیمه مسئولیت نیاز دارند؟
ریسک در پروژه‌های نفت و گاز فقط به ارزش تجهیزات یا سرمایه‌گذاری پروژه مربوط نیست. یکی از مهم‌ترین ریسک‌ها، مسئولیت در برابر کارکنان و اشخاص ثالث است.
ماهیت بسیاری از فعالیت‌های این صنعت با ماشین‌آلات سنگین، مواد قابل اشتعال، فشار و دمای بالا، حفاری، عملیات عمرانی، حمل تجهیزات، کار در ارتفاع، عملیات جوشکاری و تعمیرات و فعالیت در محیط‌های صنعتی همراه است.
بنابراین یک حادثه می‌تواند زنجیره‌ای از مسئولیت‌ها را ایجاد کند.
فرض کنید در یک پروژه احداث تأسیسات گازی، عملیات نصب یک تجهیز سنگین در حال انجام است. اگر به دلیل وقوع حادثه، تجهیز سقوط کند و به خودروی شخص ثالث یا فردی خارج از مجموعه پروژه آسیب وارد شود، موضوع فقط یک خسارت فنی نیست؛ بلکه ممکن است مسئولیت مدنی و مالی نیز ایجاد شود.
بیمه مسئولیت در چنین شرایطی می‌تواند بخشی از ریسک مالی ناشی از مسئولیت‌های تحت پوشش را مدیریت کند.
مهم‌ترین ریسک‌های مسئولیتی در پروژه‌های نفت و گاز
ریسک‌های پروژه‌های نفت و گاز بسته به مرحله پروژه و نوع عملیات متفاوت هستند، اما برخی از مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:
۱. خسارت جانی به کارکنان
کارکنان پروژه ممکن است در اثر سقوط، برق‌گرفتگی، سوختگی، انفجار، برخورد با ماشین‌آلات یا سایر حوادث کارگاهی دچار آسیب شوند.
نوع بیمه مسئولیت مورد نیاز برای این بخش باید بر اساس رابطه کاری، شرایط پروژه و تعهدات قانونی و قراردادی بررسی شود.
۲. خسارت به اشخاص ثالث
تمام افرادی که در پروژه استخدام نشده‌اند اما در نتیجه عملیات پروژه دچار خسارت می‌شوند، ممکن است در دسته اشخاص ثالث قرار گیرند؛ البته تشخیص دقیق شخص ثالث و حدود پوشش تابع شرایط بیمه‌نامه است.
برای مثال، در اثر عملیات ساختمانی یک پروژه، بخشی از ساختمان مجاور آسیب ببیند یا وسیله نقلیه‌ای خارج از پروژه دچار خسارت شود.
۳. خسارت به اموال اشخاص ثالث
عملیات پروژه ممکن است به ساختمان‌ها، خودروها، تأسیسات، تجهیزات یا سایر اموال متعلق به اشخاص ثالث آسیب وارد کند.
در پروژه‌هایی که در نزدیکی شهرها، جاده‌ها، تأسیسات موجود یا مناطق صنعتی اجرا می‌شوند، این ریسک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
۴. حوادث ناشی از عملیات حفاری
حفاری یکی از فعالیت‌های پرریسک در صنعت انرژی است.
آسیب به تأسیسات زیرزمینی، خطوط انتقال، کابل‌ها، تجهیزات یا املاک مجاور می‌تواند موجب خسارت و ایجاد مسئولیت شود.
به همین دلیل بیمه حفاری را باید به‌عنوان یکی از موضوعات تخصصی این حوزه، جداگانه بررسی کرد.
۵. آتش‌سوزی و انفجار
وجود مواد قابل اشتعال و شرایط خاص عملیاتی، ریسک آتش‌سوزی و انفجار را در بخش‌هایی از صنعت نفت و گاز افزایش می‌دهد.
البته نباید تصور کرد که هر حادثه آتش‌سوزی یا انفجار به‌صورت خودکار تحت پوشش هر بیمه مسئولیتی قرار دارد. نوع بیمه‌نامه، علت حادثه، استثنائات و شرایط قرارداد باید به‌طور دقیق بررسی شود.
انواع بیمه مسئولیت قابل بررسی در پروژه‌های نفت و گاز
یک پروژه بزرگ نفتی یا گازی ممکن است به بیش از یک نوع پوشش بیمه‌ای نیاز داشته باشد.
بیمه مسئولیت کارفرما در قبال کارکنان
در این نوع پوشش، مسئولیت‌های قانونی بیمه‌گذار در قبال کارکنان در چارچوب شرایط بیمه‌نامه مورد توجه قرار می‌گیرد.
برای پروژه‌هایی با تعداد زیاد نیروی انسانی، فعالیت‌های عملیاتی سنگین و شرایط کاری پرریسک، بررسی دقیق این پوشش اهمیت ویژه‌ای دارد.
بیمه مسئولیت پیمانکاران
پیمانکاران پروژه‌های نفت و گاز ممکن است در جریان اجرای تعهدات خود با ریسک‌های مختلفی مواجه شوند.
برای مثال پیمانکار نصب، پیمانکار تعمیرات، پیمانکار احداث خطوط لوله یا پیمانکار عملیات عمرانی ممکن است در برابر کارکنان یا اشخاص ثالث مسئول شناخته شود.
در این حالت باید مشخص شود مسئولیت‌های قراردادی و قانونی پیمانکار چگونه با پوشش بیمه‌ای تطبیق پیدا می‌کنند.
بیمه مسئولیت عمومی
مسئولیت عمومی می‌تواند برای مدیریت برخی مسئولیت‌های ناشی از فعالیت و عملیات بیمه‌گذار در برابر اشخاص ثالث مورد استفاده قرار گیرد.
حدود پوشش باید متناسب با فعالیت واقعی پروژه تعیین شود.
بیمه مسئولیت حرفه‌ای
در پروژه‌هایی که خدمات تخصصی مهندسی، طراحی، مشاوره یا محاسبات فنی ارائه می‌شود، ممکن است مسئولیت حرفه‌ای نیز مطرح باشد.
مسئولیت حرفه‌ای با مسئولیت ناشی از عملیات اجرایی یکسان نیست و نباید این دو مفهوم را بدون بررسی قرارداد و شرایط بیمه‌نامه با یکدیگر ترکیب کرد.
پوشش مسئولیت آلودگی
در پروژه‌های نفت و گاز، احتمال ایجاد آلودگی و پیامدهای ناشی از انتشار مواد آلاینده می‌تواند از موضوعات مهم مدیریت ریسک باشد.
اما پوشش آلودگی از مواردی است که باید با دقت بسیار زیاد و بر اساس متن بیمه‌نامه، حدود تعهد و استثنائات بررسی شود.
تفاوت بیمه مسئولیت با بیمه تمام‌خطر پروژه‌های نفت و گاز
یکی از اشتباهات رایج این است که بیمه مسئولیت و بیمه خسارت به خود پروژه را یکسان تصور کنیم.
بیمه مسئولیت عمدتاً ناظر بر مسئولیت بیمه‌گذار در برابر اشخاص و خسارت‌های ناشی از مسئولیت تحت پوشش است.
در مقابل، بیمه‌های مهندسی و تمام‌خطر پروژه می‌توانند با هدف پوشش خسارت‌های واردشده به موضوع بیمه، تجهیزات یا عملیات پروژه طراحی شوند.
برای مثال، اگر تجهیزات متعلق به خود پروژه آسیب ببینند، صرف وجود بیمه مسئولیت لزوماً به معنای پرداخت خسارت به آن تجهیزات نیست.
بنابراین در پروژه‌های بزرگ نفت و گاز، معمولاً باید یک برنامه جامع مدیریت ریسک و بیمه طراحی شود و هر خطر در جایگاه مناسب خود قرار گیرد.
چه کسانی به بیمه مسئولیت پروژه نفت و گاز نیاز دارند؟
این موضوع محدود به شرکت‌های بزرگ نفتی نیست.
گروه‌های مختلفی ممکن است در پروژه‌های انرژی با مسئولیت‌های قابل بیمه مواجه باشند، از جمله:
- کارفرمایان پروژه‌های نفت و گاز
- شرکت‌های پیمانکاری
- پیمانکاران EPC
- پیمانکاران EPCF
- پیمانکاران حفاری
- شرکت‌های خدمات حفاری
- پیمانکاران نصب تجهیزات
- شرکت‌های تعمیر و نگهداری
- پیمانکاران خطوط لوله
- شرکت‌های حمل‌ونقل پروژه
- پیمانکاران عملیات عمرانی
- شرکت‌های خدمات فنی و مهندسی
- پیمانکاران فرعی
البته نوع پوشش مورد نیاز هرکدام متفاوت است و نمی‌توان یک نسخه بیمه‌ای یکسان برای تمام این شرکت‌ها تجویز کرد.
بیمه مسئولیت پیمانکاران نفت و گاز
پیمانکار یکی از مهم‌ترین حلقه‌های زنجیره اجرای پروژه است.
پیمانکار ممکن است به‌صورت مستقیم یا از طریق پیمانکاران فرعی، بخش‌هایی از عملیات پروژه را انجام دهد. بنابراین لازم است قبل از صدور بیمه‌نامه مشخص شود:
چه کسی بیمه‌گذار است؟
موضوع فعالیت دقیق چیست؟
مسئولیت بیمه‌گذار در قرارداد اصلی چگونه تعریف شده است؟
آیا پیمانکاران فرعی نیز در پروژه حضور دارند؟
مسئولیت هر طرف در برابر اشخاص ثالث چگونه تعیین شده است؟
حدود تعهد مورد نیاز چقدر است؟
این پرسش‌ها فقط برای محاسبه حق‌بیمه نیستند؛ بلکه در زمان وقوع خسارت می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشند.
نقش قرارداد در طراحی بیمه پروژه
در پروژه‌های نفت و گاز، بیمه نباید جدا از قرارداد پروژه بررسی شود.
قراردادهای پیمانکاری ممکن است تعهدات بیمه‌ای خاصی برای پیمانکار تعیین کنند.
برای نمونه ممکن است در قرارداد مشخص شود که پیمانکار باید مسئولیت‌های مشخصی را بیمه کند یا کارفرما را در برابر برخی مسئولیت‌ها تحت پوشش قرار دهد.
بنابراین یکی از مهم‌ترین اقدامات قبل از صدور بیمه‌نامه، مطالعه بندهای بیمه و مسئولیت قرارداد است.
تطبیق قرارداد با بیمه‌نامه کمک می‌کند فاصله میان «مسئولیتی که قرارداد بر عهده پیمانکار گذاشته» و «مسئولیتی که بیمه‌نامه واقعاً پوشش می‌دهد» کاهش پیدا کند.
عوامل مؤثر بر تعیین حق بیمه
حق‌بیمه پروژه‌های نفت و گاز بر اساس یک عدد ثابت تعیین نمی‌شود.
عوامل متعددی می‌توانند در ارزیابی ریسک مؤثر باشند، از جمله:
نوع پروژه
پروژه اکتشاف، حفاری، پالایشگاه، پتروشیمی، خط لوله و تأسیسات گازی ریسک‌های یکسانی ندارند.
محل اجرای پروژه
موقعیت جغرافیایی، مجاورت با مناطق مسکونی یا صنعتی و شرایط محیطی می‌تواند اهمیت داشته باشد.
مدت پروژه
هرچه مدت عملیات بیشتر باشد، مدت قرارگیری در معرض ریسک نیز تغییر می‌کند.
تعداد کارکنان
در بیمه‌های مسئولیت مرتبط با کارکنان، تعداد و نوع نیروی انسانی از اطلاعات مهم ارزیابی ریسک است.
نوع فعالیت
عملیات گرم، حفاری، جوشکاری، نصب تجهیزات سنگین و فعالیت‌های مشابه، نیازمند ارزیابی دقیق هستند.
سابقه خسارت
سوابق حوادث و خسارت‌های قبلی می‌تواند در ارزیابی ریسک پروژه مؤثر باشد.
حدود تعهدات
میزان تعهد بیمه‌گر، سقف‌های خسارت و تعداد یا نحوه تعیین حدود تعهدات از عوامل مهم هستند.
فرانشیز
فرانشیز مشخص می‌کند چه بخشی از خسارت بر عهده بیمه‌گذار خواهد بود.
برای صدور بیمه مسئولیت پروژه نفت و گاز چه اطلاعاتی لازم است؟
برای بررسی دقیق ریسک، اطلاعات پروژه باید تا حد امکان کامل باشد.
معمولاً اطلاعاتی مانند موارد زیر اهمیت دارند:
- نام و مشخصات بیمه‌گذار
- موضوع دقیق پروژه
- محل اجرای پروژه
- مدت قرارداد
- مبلغ قرارداد
- شرح عملیات
- تعداد کارکنان
- نوع فعالیت کارکنان
- ماشین‌آلات و تجهیزات مورد استفاده
- حضور پیمانکاران فرعی
- سوابق خسارت
- تعهدات بیمه‌ای مندرج در قرارداد
- حدود تعهد مورد نیاز
- شرایط خاص پروژه
در پروژه‌های پیچیده، صرف اعلام عنوان «پروژه نفت و گاز» برای طراحی پوشش کافی نیست.
در صورت وقوع حادثه چه باید کرد؟
پس از وقوع حادثه، اقدامات اولیه اهمیت زیادی دارند.
اصل اساسی این است که بیمه‌گذار باید مطابق شرایط بیمه‌نامه و مقررات مربوط، حادثه را در مهلت مقرر به بیمه‌گر اعلام کند.
همچنین باید از اقداماتی که می‌تواند موجب افزایش خسارت شود تا حد امکان جلوگیری شود و مستندات حادثه حفظ شود.
از جمله مستندات مهم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- گزارش حادثه
- گزارش‌های کارشناسی
- مدارک پزشکی در حوادث جانی
- گزارش‌های مراجع ذی‌صلاح
- تصاویر و فیلم‌های حادثه
- اظهارات شاهدان
- اسناد مربوط به عملیات
- قرارداد و الحاقیه‌های مرتبط
- مدارک مربوط به میزان خسارت
البته مدارک مورد نیاز بسته به نوع حادثه و مفاد بیمه‌نامه متفاوت است.
آیا هر حادثه‌ای در پروژه نفت و گاز تحت پوشش است؟
خیر.
این یکی از مهم‌ترین نکاتی است که باید قبل از خرید بیمه‌نامه به آن توجه کرد.
وجود یک بیمه‌نامه به معنای پوشش تمام اتفاقات پروژه نیست.
هر بیمه‌نامه دارای:
- موضوع بیمه
- خطرات تحت پوشش
- حدود تعهد
- فرانشیز
- استثنائات
- شرایط عمومی
- شرایط خصوصی
- الحاقیه‌ها
است.
بنابراین پاسخ به این سؤال که «آیا این حادثه تحت پوشش است؟» باید بر اساس متن بیمه‌نامه و شرایط واقعی حادثه داده شود.
اشتباهات رایج در خرید بیمه مسئولیت پروژه‌های نفت و گاز
اشتباه اول: انتخاب بیمه بر اساس قیمت
ارزان‌ترین بیمه‌نامه الزاماً مناسب‌ترین ساختار پوشش برای پروژه نیست.
در پروژه‌های پرریسک، ابتدا باید نیاز بیمه‌ای مشخص شود و سپس قیمت مورد بررسی قرار گیرد.
اشتباه دوم: نخواندن قرارداد
اگر قرارداد پروژه مسئولیت‌هایی را بر عهده پیمانکار گذاشته باشد که در بیمه‌نامه دیده نشده‌اند، ممکن است در زمان حادثه اختلاف ایجاد شود.
اشتباه سوم: بی‌توجهی به پیمانکاران فرعی
حضور پیمانکار فرعی می‌تواند ساختار مسئولیت پروژه را پیچیده کند.
اشتباه چهارم: یکی دانستن بیمه مسئولیت و بیمه پروژه
بیمه مسئولیت جایگزین تمام بیمه‌های مورد نیاز یک پروژه نفت و گاز نیست.
اشتباه پنجم: تعیین سقف تعهد بدون تحلیل ریسک
سقف تعهد باید با نوع عملیات، ارزش پروژه، قرارداد و سطح ریسک تناسب داشته باشد.
یک سناریوی ساده از خسارت
فرض کنید یک شرکت پیمانکار در پروژه احداث تأسیسات گازی، عملیات نصب تجهیزات را بر عهده دارد.
در جریان عملیات، یکی از تجهیزات به‌دلیل وقوع حادثه از محل نصب خارج شده و به خودروی متعلق به شخص ثالث آسیب می‌زند.
در این شرایط ابتدا باید مشخص شود:
- علت حادثه چه بوده است؟
- مسئولیت قانونی متوجه چه شخص یا اشخاصی است؟
- آیا مسئولیت موردنظر در بیمه‌نامه تحت پوشش قرار دارد؟
- خودرو متعلق به چه شخصی بوده است؟
- آیا شرایط و استثنائات بیمه‌نامه مانعی برای پرداخت ایجاد می‌کند؟
- سقف تعهد بیمه‌گر چقدر است؟
- میزان خسارت چگونه تعیین می‌شود؟
بنابراین حتی در یک مثال ظاهراً ساده، پرداخت خسارت نیازمند بررسی مجموعه‌ای از عوامل است.
بیمه مسئولیت؛ بخشی از مدیریت ریسک پروژه
در پروژه‌های نفت و گاز، بیمه نباید در پایان فرآیند خرید پروژه و صرفاً برای تکمیل مدارک قراردادی تهیه شود.
رویکرد حرفه‌ای آن است که مدیریت ریسک از مرحله طراحی و عقد قرارداد آغاز شود.
ابتدا باید خطرات شناسایی شوند، سپس مسئولیت هر طرف مشخص شود و در مرحله بعد، برای ریسک‌های قابل انتقال، ساختار بیمه‌ای مناسب طراحی شود.
این نگاه باعث می‌شود بیمه از یک «هزینه اداری» به یک ابزار واقعی مدیریت ریسک تبدیل شود.
جمع‌بندی
پروژه‌های نفت و گاز به دلیل ماهیت فنی، عملیاتی و سرمایه‌بر خود با طیف گسترده‌ای از ریسک‌ها مواجه هستند. بخشی از این ریسک‌ها می‌تواند به ایجاد مسئولیت در برابر کارکنان، اشخاص ثالث، اموال دیگران یا طرف‌های مختلف پروژه منجر شود.
بیمه مسئولیت پروژه‌های نفت و گاز می‌تواند یکی از ابزارهای مدیریت این ریسک‌ها باشد؛ اما موفقیت آن به انتخاب عنوان بیمه‌نامه محدود نمی‌شود.
آنچه اهمیت دارد، شناخت دقیق پروژه، مطالعه قرارداد، شناسایی مسئولیت‌ها، بررسی خطرات، تعیین حدود تعهد، توجه به استثنائات و هماهنگ کردن پوشش بیمه‌ای با عملیات واقعی پروژه است.
در پروژه‌های بزرگ، بهتر است بیمه مسئولیت در کنار سایر بیمه‌های مورد نیاز از جمله بیمه‌های مهندسی، انرژی، حمل‌ونقل و پوشش‌های تخصصی مرتبط بررسی شود.
در نهایت، هدف از بیمه کردن یک پروژه نفت و گاز فقط دریافت یک بیمه‌نامه نیست؛ هدف این است که در زمان وقوع حادثه، ساختار بیمه‌ای پروژه بتواند مطابق قرارداد و شرایط بیمه‌نامه، بخشی از فشار مالی ناشی از ریسک را مدیریت کند.
پرسش‌های متداول
بیمه مسئولیت پروژه‌های نفت و گاز چه خسارت‌هایی را پوشش می‌دهد؟
بسته به نوع بیمه‌نامه می‌تواند مسئولیت‌های مشخص بیمه‌گذار در قبال کارکنان یا اشخاص ثالث را پوشش دهد. نوع خسارت، علت حادثه، سقف تعهد و استثنائات باید از متن بیمه‌نامه بررسی شود.
آیا پیمانکاران نفت و گاز به بیمه مسئولیت نیاز دارند؟
بسته به نوع فعالیت و مسئولیت قراردادی و قانونی پیمانکار، ممکن است تهیه پوشش‌های مسئولیت ضروری یا بسیار مهم باشد.
آیا بیمه مسئولیت جایگزین بیمه تمام‌خطر پروژه است؟
خیر. این دو برای مدیریت ریسک‌های متفاوت طراحی می‌شوند و در یک پروژه ممکن است هر دو مورد نیاز باشند.
حق‌بیمه پروژه نفت و گاز چگونه تعیین می‌شود؟
نوع فعالیت، مدت پروژه، تعداد کارکنان، محل اجرا، حدود تعهد، سابقه خسارت، شرایط قرارداد و سایر عوامل مؤثر در ارزیابی ریسک در تعیین حق‌بیمه نقش دارند.
آیا آلودگی نفتی تحت پوشش بیمه مسئولیت قرار می‌گیرد؟
پوشش آلودگی به نوع بیمه‌نامه و شرایط آن وابسته است و نباید بدون بررسی متن بیمه‌نامه، پوشش آن را قطعی فرض کرد.
برای خرید بیمه مسئولیت پروژه نفت و گاز چه کاری باید انجام داد؟
ابتدا باید مشخصات پروژه، قرارداد، عملیات، مسئولیت‌ها و ریسک‌های اصلی بررسی شود. سپس بر اساس نیاز پروژه، پوشش‌ها و حدود تعهد مناسب تعیین و برای صدور بیمه‌نامه اقدام شود.
