قرارداد اتکایی مازاد خسارتدر این قرارداد چنانچه هر مورد خسارت از حد معینی تجاوز نماید بیمه‌گر اتکایی نسبت به مازاد حد معین متعهد است خسارات کمتر از حد مذکور به عهده بیمه‌گر واگذارنده است.

بیمه اتکایی چیست ؟

شاید شما هم گاهی با خود اندیشیده باشید که چطور شرکت های بیمه با وجود پذیرش این همه ریسک ورشکست نمی شوند ، اگر در یک شهر بزرگ زلزله یا سیلی عظیم رخ دهد شرکت های بیمه چگونه تمام خسارت ها را پرداخت میکنند ،مگر سرمایه شرکت های بیمه چقدر است ؟ رمز موفقيت و ماندگاری شرکت های بيمه علاوه بر استفاده بهينه از علم آمار

و احتمالات پديده ای است به نام بيمه اتکايی . بيمه اتکايی عملی است که به موجب آن شرکت بيمه ، شرکت ديگری را به نام بيمه گر اتکايی در نتايج مالی تعهدات بيمه خود به روش هاي مختلف مشارکت ميدهد.

با بيمه اتکايی خطر بين چندين شرکت بيمه در داخل و خارج از کشور تقسيم ميگردد ، بنابراين در صورت بروز خسارتی بزرگ وضعيت مالی شرکت بيمه با مخاطره روبرو نخواهد گرديد. به عبارت ديگر بيمه اتکايی يعنی تقسيم و توزيع جهانی خطر. لازم به ذکر است که هيچ رابطه حقوقی بين خريداران بيمه با بيمه گر اتکايی وجود ندارد به عبارت ديگر در صورت وقوع خسارت بيمه گذاران با مراجعه به شرکت بيمه خسارت خود را به طور کامل دريافت ميکنند و پس از تسويه خسارت شرکت بيمه بر اساس قراردادي که با شرکت بيمه اتکايي داخلي و يا خارجي دارد سهم مشخصي از خسارت پرداخت شده را از آن شرکت دريافت خواهد کرد و بيمه گذاران حق مراجعه مستقيم به بيمه گر اتکايي را ندارند. (البته در برخی بازارهای بيمه به ويژه آمريکا با استفاده از کلوز خاصی به نام cut through بيمه گذار اين حق را بدست مي آورد که چنانچه بيمه گر صادر کننده بيمه نامه دچار مشکلات مالي يا اعسار گردد و از پرداخت خسارت عاجز گردد ميتواند مستقيما براي دريافت خسارت به بيمه گر اتکايي مراجعه کند ).

انواع مختلف قرارداد هاي بيمه اتکايی :

1- بيمه اتکایی اختياری (Facultative Reinsurance):  بيمه اتکايي اختياري نوعی از عمليات اتکايی است که در آن عمليات بيمه اتکايی مورد به مورد و براي هر ريسک به طور جداگانه انجام ميشود

2- بيمه اتکایی قراردادی ( Treaty Reinsurance): بيمه اتکايي قراردادي نوعی از عمليات بيمه اتکايی است که بر اساس قرارداد براي مدت محدود و يا نامحدود بين بيمه گر واگذارنده و بيمه گر اتکايي انجام ميشود

3- بيمه اتکایی اختياری اجباري ( Facultative / Obligatory): بيمه اتکايي اختياري اجباري که به آن بيمه اتکايي باز ( open cover ) گفته ميشود بدين صورت است که بيمه گر واگذارنده در واگذاري رسيک هاي خود در محدوده قرارداد اختيار داشته ليکن در صورت واگذاري بيمه گر اتکايي ملزم به پذيرش آن مي باشد به عبارت ديگر اين قرارداد باز بوده و هر زمان که بيمه گر واگذارنده نياز به پوشش اتکايي داشته باشد از آن استفاده نموده با اين آسودگي خيال که بيمه گر اتکايي مجبور به قبول آن خواهد بود

4- بيمه اتکایی به روش صندوق ( Reinsurance Pool ) : در اين روش تعدادي از شرکت هاي بيمه در يک کشور و يا در يک منطقه صندوقي را تشکيل ميدهند و تمام يا بخشي از پرتفوي خود را بصورت قرارداد مشارکت و يا مازاد سرمايه به اين صندوق واگذار مينمايند اين صندوق مجموعه قبولي خود از شرکت هاي بيمه عضور را مجددا با توجه به دو فاکتور ميزان واگذاري هر يک از اعضا و سودآوري پرتفوي واگذار شده بين آنها تقسيم ميکند . در چنين شرايطي با تقسيم و توزيع خطرات بيمه شده بين شرکت هاي عضو صندوق ميزان آسيب پذيري اين شرکت ها کاهش مييابد .صندوق بيمه اکو (eco ) از جمله نمونه هاي صندوق هاي اتکايي است. 

اشکال مختلف بيمه هاي اتکايي از نظر فنی :

1- بيمه اتکايی نسبی ( Proportional Treaty ) بيمه اتکايي نسبي نوعي از قراردادهاي اتکايي است که در آن بيمه گر اتکايي به همان نسبتي که حق بيمه دريافت ميکند در پرداخت خسارت با بيمه گر واگذارنده مشارکت ميکند .

انواع قراردادهاي بيمه اتکايي نسبي عبارتند از :

الف : قراردادهای اتکايی نسبی مشارکت ( Quota Share Treaty) ساده ترين نوع از قرارداد هاي اتکايي است که بيمه گر واگذارنده درصد ثابتی از پرتفوی بيمه اي خود را در يک رشته به بيمه گر اتکايي واگذار ميکند و بيمه گر اتکايي نيز متعهد ميشود که معادل همان درصد خسارت هاي وارده به اورا جبران نمايد .

ب : قراردادهای اتکايی نسبی مازاد سرمايه ( Surplus Treaty) به موجب اين قرارداد بيمه گر واگذارنده بخشي از سرمايه هر بيمه نامه يا ريسک را که در حد توان مالي خود باشد نگهداري و مازاد آنرا به بيمه گر اتکايي واگذار مي نمايد .

2- بيمه اتکايی غير نسبی ( Non Proportional Treaty ) در اين نوع قرارداد بر خلاف بيمه اتکايي نسبي رابطه اي بين دريافت حق بيمه و تعهد بيمه گر اتکايي وجود ندارد بعبارت ديگر نسبتي بين حق بيمه پرداختي و خسارت دريافتي نيست به همين دليل به آن بيمه اتکايي غير نسبي مي گويند . در اين نوع قرارداد بيمه گر اتکايي با دريافت درصد مشخصي از پرتفوي بيمه گر واگذارنده تعهد مي نمايد در صورتيکه خسارت وارد به او از مبلغ معيني که در قرارداد توافق شده است تجاوز نمود مازاد آن را پرداخت نمايد . نظر به اينکه مبناي عمل در اين نوع قرارداد خسارت بيمه نامه ها مي باشد به آن بيمه اتکايي خسارتي نيز گفته میشود